Käthe Kollwitz
Antoniterkerk Keulen

Sankt Aposteln Keulen

Dit is een van de grote romaanse basilieken van Keulen, te vinden in de binnenstad aan de Neumarkt. Al in de negende eeuw zou op deze plaats een kerk hebben gestaan. Het gebouw kent een lange historie van verval, bouw en herstellingen. De kerk is kenmerkend door het ‘klaverblad’- koor. Het meest omstreden kunstwerk in dit gebouw is adembenemend. De plafondschildering van de kunstenaar Hermann Gottfried. ( 30-1-1929 Düren- *2-4-2015 Düren) Hierin scenes uit de Apocalyps van de openbaring van Johannes. De ontwerpen van twee eerder benaderde kunstenaars o.a. Felix Droese en Manfred Ott bleken niet in het idee om een alomvattend thema zoals de Apocalyps te passen.
Hoewel Gottfried het vertrouwen genoot van de priester en het hoofd architectuur van de diocese, is er heel veel negatieve publiciteit op hem afgekomen. Het is onder andere door deze ervaring dat de kunstenaar zich nadien terugtrok uit de openbare wereld. Kritiek van collega’s uit de kunstwereld en kritiek van het publiek.
Er waren eigenlijk twee kampen; diegenen die wilden dat in alle romaanse kerken slechts in baksteen of beton wanden en plafonds werden gemaakt en de polychromen, die weliswaar kleur wilden maar een nieuwe benadering in de iconografie en de verwerking daarvan maar met moeite konden omarmen.
Als je nu gaat kijken is het plafond een volkomen natuurlijk geheel en een echte toevoeging aan de romaanse bouwstijl in hersteld werk. Niet voor niets is er behoefte geweest aan een andere manier van kijken en werken na de oorlog. Het is daarom dat de vernieuwing hier echt heeft doorgezet. Keulen is totaal verwoest geweest in de oorlog.
Hermann Gottfried is een van mijn absolute idolen. Ik vind het zeer bijzonder, de combinatie van figuratief werk en abstractie in glas toegepast te zien. Vooral ook omdat hij de beglazing niet heeft gedaan. De keuze van de kleurencombinaties is opmerkelijk. Ook in de muurschilderingen is de dynamiek en het eigen handschrift herkenbaar. Zeer de moeite waard. Het is alleen erg donker in de kerk, de stemmigheid van de schildering maakt het lastig fotograferen.
Willy Weyres (1903 Oberhausen-*1989 Aken) Duits architect , hoogleraar en Dombouwmeester. Ornamenten ramen, les gehad van Johan Thorn Prikker. Ramen gemaakt in 1955.
Mannfred Ott, raam in 1975. ( niet kunnen vinden).

Hermann Gottfried is een van mijn absolute idolen.

Ellen van der Leeden

Leave a Reply