Eglise de Saint Julien Lès-Metz

Reisje Metz, 21 oktober 2025

Eglise de Saint Julien Lès-Metz, 1 Rue de la Fontaine, 57070 Frankrijk

Vanaf het hotel Kyriad een uur lopen, pittig wandelingetje ook, want eigenlijk alleen maar heuvelachtig of vals plat. De benen dus vrij stevig aangesproken. Wandelend zie je meer, en dan kun je onderweg altijd nog pauzeren, dus zogezegd, zo gedaan.
Midden in een wat stil dorp ligt deze op het eerste gezicht eenvoudige zaalkerk. Het is eigenlijk eén hal, met éen heel eenvoudige zijbeuk. De kerk en daarmee de ramen zijn georiënteerd. Hoewel ik meestal eerst zoek naar een signatuur moest ik hier eerst even heel stil zitten. Zo ontzettend mooi. De lichtinval op de noordkant wordt bepaald door blauwe en rode panelen over de gehele wandbreedte van de kerk.
Ik heb mn best gedaan, maar ik kon niet éen paneel vinden dat exact gelijk was aan een ander (dus ook niet met ander kleurgebruik maar dezelfde opzet!) De kleur rood lijkt door een blauw geschakeerde achtergrond met hier en daar een ‘gouden’ accent (van oa geel selenium en zachtgroen glas) te slingeren, waarbij opvalt dat de negatieve ruimte gebruikt is om rondingen te suggereren.
De noordkant van het gebouw, zijn boven de zijbeuk ‘hoge’ ramen, in een ander kleurenpalet, voornamelijk zacht groen, geel en warme amber en oker kleuren et hier en daar een blauw en rood accent. Precies andersom dus. Ook hier lijkt geen sprake van herhaling in de afbeeldingen. De panelen volgen wel allemaal eenzelfde ritme. Aan deze kant van het gebouw ‘boomtak’-achtig het is moeilijk anders te omschrijven.
Onder in de zijbeuk in dezelfde kleurstelling enkele zowat vierkante panelen, allen in een andere opzet. Ong 1m x 1 m.
De ruimte achter het koor, in een alternerend patroon, kleine betoncomposities van allemaal ong 40 cm x 60cm. Van onder naar boven een kleurverloop, waarbij helemaal bovenin de kleur geel de boventoon voert, en onderin de kleur blauw. Bijna niet te fotograferen- de kleuren worden door de Iphone niet goed weer gegeven. Wat felrood is lijkt roze of knalgeel en wat turquoise is, zachtblauw…
In deze zijbeuk, vooraan links in de kerk bevindt zich het doopfont, met een heel eigen compositie (met daarin de zon?) schittert.
We hadden ongelooflijke en vliegende mazzel. Wat een prachtige kerk. Bijna alle katholieke kerken in Frankrijk hanteren de gehele dag (!) een open deuren beleid, het regende niet- en de zon scheen toen we er waren. Heel soms valt alles samen.
Technisch:
De panelen, elk zo om en nabij 1.20m hoog en 65 breed, zijn in een steens-verband op elkaar gestapeld, zo lijkt het. De betonnen panelen zijn in betonnen ‘vensters’ geplaatst. Er is ooit een poging gedaan om draaiende gedeelten in de ramen te maken, aan de haken te zien. Dat functioneert nu niet, en helaas lijken eigenlijk bijna alle ramen aan de onderzijde al erg beschadigd door betonrot. Het beton ‘wijkt’ of laat zelfs los. Ook zijn hier en daar zwaktes of scheuren in het glas te lezen.
We zijn buiten gaan kijken maar vermoedelijk blijft het water te lang in de afzaten van de vensters staan. Er is niet te zien of te controleren of elke ‘rij’ betonnen panelen, ook extra versteviging in het gebouw aanwezig is, zoals een stalen latei ter ondersteuning.

Uitvoerend atelier: (frères) Benoit

Kunstenaar: Camille Hilaire. (2 August 1916 – 7 June 2004*) Bron wikipedia

Hilaire begon al op jonge leeftijd te schilderen. Al op vijftienjarige leeftijd ontdekte hij het werk van Albrecht Dürer in de stadsbibliotheek van Metz en begon er kopieën van te maken. Enkele tekeningen die hij in een boekwinkel had opgehangen, trokken de aandacht van Jean Giono en Nicolas Untersteller, de directeur van de École des Beaux-Arts in Parijs. Zo schreef hij zich in voor de Beaux-Arts.
Dankzij een beurs reisde Hilaire in 1933 en 1934 door Spanje en Italië en liet zich inspireren door de kunst die hij tegenkwam. Zowel zijn schilderijen als zijn wandtapijten drukken de schoonheid en diversiteit uit van de plaatsen waar hij doorheen reisde. Hij werd opgeroepen voor het leger en nam deel aan de campagne in Frankrijk, werd gevangengenomen, ontsnapte en keerde begin 1941 terug naar Parijs. Veroordeeld tot geheimhouding, schreef hij zich onder een valse naam in aan de École des Beaux-Arts in Parijs tijdens de bezetting.
In 1942-1943, terwijl hij in de Beaux-Arts verbleef, kwam hij ook onder de voogdij van de kubistische kunstenaar André Lhote, met wie hij bevriend raakte. Hilaires schilderkunst vertoont invloeden van het kubisme, maar zonder de rigiditeit die kenmerkend was voor de beginjaren van de beweging.
Hij werd vervolgens benoemd tot hoogleraar in de Beaux-Arts in Nancy, waar hij van 1947 tot 1958 lesgaf, en vervolgens in Parijs tot 1968.
Hij ontving de Prix de Venise in 1948 en de Prix de la Casa de Velázquez in 1950.Hij hield zijn eerste tentoonstelling in Parijs in 1951 in de Gallerie Valloton. Vervolgens exposeerde hij op de vooraanstaande internationale kunstbeurzen van Genève, Cannes en Deauville.
Camille Hilaire is subtiel in zijn compositie. Hij deed afstand van efficiënte structuren, hield krachtig vast aan kleur (!) en bereikte een wonderbaarlijk, consistent gevoel van rust, ruimte en grootsheid door patronen en elementen te vertalen. Hiermee kan ik het van harte eens zijn!
Wat zijn wandtapijten betreft, vermengen zijn werk als grafisch ontwerper en zijn bereidheid tot onderzoek zich in prachtige werken die de aandacht trekken door hun technische uitvoering van pure harmonie en die een even verrassend resultaat hebben als de lithografieën van de kunstenaar.
Hilaire heeft de Franse schilders van het midden van de twintigste eeuw sterk beïnvloed.
Persoonlijk leven
Hij trouwde in 1934 met Anne-Marie Reslinger, met wie hij een dochter kreeg, Jeannine. In 1942 hertrouwde hij met Simone Jance, een medestudente kunst, met wie hij vier kinderen kreeg: Christiane, Pascale, Claude, een schilderes die de naam Hastaire droeg, en Florence, schilderes en beeldhouwster onder het pseudoniem Cantié-Kramer.